Günümüzde bilişim teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte dolandırıcılık suçları da dijital ortama taşınmış, klasik yöntemlerin yerini internet, mobil uygulamalar ve elektronik haberleşme araçları üzerinden işlenen suçlar almıştır. Türk Ceza Hukuku’nda bu tür fiiller, bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilmekte ve ağır yaptırımlara tabi tutulmaktadır.

Dolandırıcılık suçu, genel olarak bir kimsenin hileli davranışlarla aldatılması ve bu aldatma sonucunda failin kendisine veya bir başkasına yarar sağlaması şeklinde tanımlanır. Ancak suçun bilişim sistemleri kullanılarak işlenmesi hâlinde, kanun koyucu bu fiili daha ağır bir suç tipi olarak düzenlemiştir. Bu durum, suçun işlenme kolaylığı, mağdur sayısının artabilmesi ve zararın boyutunun büyümesi gibi nedenlere dayanmaktadır.

Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında, bilişim sistemleri; bilgisayarlar, cep telefonları, internet siteleri, sosyal medya platformları, mobil uygulamalar ve benzeri dijital altyapıları ifade eder. Sahte internet siteleri üzerinden yapılan satışlar, sosyal medya hesaplarının ele geçirilerek üçüncü kişilerden para talep edilmesi, sahte yatırım platformları, oltalama (phishing) yöntemleriyle banka veya kart bilgilerinin elde edilmesi bu suç tipine sıkça örnek olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bilişim sistemlerini kullanarak nitelikli dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için, failin mağduru hileli davranışlarla aldatması ve bu aldatma sonucunda bir menfaat temin etmesi gerekir. Dijital ortamda kullanılan hile, çoğu zaman profesyonel şekilde hazırlanmış sahte içerikler, gerçek kurumları taklit eden internet siteleri veya güven duygusu oluşturan mesajlar yoluyla gerçekleştirilir. Bu nedenle mağdurun aldatılma ihtimali artmakta ve suçun tespiti teknik inceleme gerektirmektedir.

Bu suç tipi için öngörülen cezalar, basit dolandırıcılık suçuna kıyasla oldukça ağırdır. Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık suçunda, fail hakkında hapis cezası ve adli para cezası birlikte uygulanabilmektedir. Ayrıca suçun banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi hâlinde, yaptırımlar daha da ağırlaşmaktadır.

Uygulamada, bilişim yoluyla işlenen dolandırıcılık dosyalarında delil toplama süreci büyük önem taşır. IP kayıtları, banka hareketleri, dijital yazışmalar ve teknik raporlar, soruşturmanın seyrini doğrudan etkileyen unsurlardır. Bu tür dosyalarda hem mağdur hem de şüpheli açısından usule uygun savunma ve başvuru yollarının doğru şekilde kullanılması hayati önemdedir.

Mağdur olan kişiler açısından, suç duyurusunun doğru şekilde yapılması, maddi zararın tespiti ve failin belirlenmesi için teknik ve hukuki sürecin birlikte yürütülmesi gerekir. Şüpheli veya sanık konumunda bulunan kişiler bakımından ise, suçun unsurlarının oluşup oluşmadığının titizlikle incelenmesi, bilişim sistemlerinin gerçekten araç olarak kullanılıp kullanılmadığının değerlendirilmesi ve isnadın hukuki dayanaklarının sorgulanması önem taşır.

Bilişim sistemlerini kullanarak nitelikli dolandırıcılık suçları, hem ceza miktarlarının ağırlığı hem de teknik boyutu nedeniyle uzmanlık gerektiren dosyalardır. Bu nedenle sürecin, ceza hukuku ve bilişim suçları alanında deneyimli bir avukat eşliğinde yürütülmesi, telafisi güç sonuçların önüne geçilmesi açısından büyük önem taşır. Soruşturma ve kovuşturma aşamalarında yapılacak usul hataları, kişi özgürlüğünü doğrudan etkileyebilecek sonuçlar doğurabilmektedir.

Bu tür suçlara ilişkin hukuki sürecin etkin ve güvenli şekilde yürütülmesi için, ceza hukuku ve bilişim suçları alanında çalışmalar yürüten Yavuz Legal bünyesinde profesyonel hukuki destek alınması, hem mağduriyetlerin giderilmesi hem de savunma hakkının etkin kullanılması açısından önemlidir.

Bu yazı, ceza hukuku ve bilişim suçları alanında çalışmalar yürüten Av. Aykut Yavuz tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen nitelikli dolandırıcılık suçları, yalnızca teknik değil aynı zamanda ciddi hukuki sonuçlar doğuran fiiller olup, sürecin bilinçli ve profesyonel şekilde yönetilmesi büyük önem taşımaktadır.

Av. Aykut Yavuz